18 Haziran 2008 Çarşamba

SİİRT YEMEKLERİ

ÖRE YEMEKLERİ





ZERFET







Malzemeler:
Un, yağ, maya, şeker ve sarmısaklı yoğurt
Yapılışı:
Un leğenlerde yoğrulduktan sonra açılarak yuvarlak bir şekil verilir, şekil verildikten sonra,

altına büyük taş yerleştirilmiş ve üzerine daha önceden ateş yakılarak hamuru

pişirecek derecede ısıtılmış locına konur.Bunun üstüne sac konur ve sacın

üzerine de tekrar ateı yakılır ve pişirmeye bırakılır. Iyice piştikten sonra sacın

altından çıkarılan bafkonun, üst kapağı açılır. Içi iyice eşilir ve ayranla sıvanır.

Daha sonra içinden çıkarılan ekmek parçaları ufalanarak tekrar içine

doldurulur. Etrafına ayran, üzerine de kızartılmış tereyağ dökülür.Ve yemeye

hazır hale gelir. Önceleri elle (baş parmak, işaret parmağı ve orta parmakla)

yenirken şimdi kaşıkla yenmektedir.






HAŞIL







Yapılışı:



Bulgur suda iyice kaynatılır,kıvama gelebilmesi iin azar azar un katılır ve sürekli karıştırılır.

Kıvamı iyice gerçekleştikten sonra derin bir kaba alınır.İçi çukurlaştırıldıktan sonra önceden

hazırlanan kızarmış yağ dökülür.Bandırılma usulü ile yemek yenir.Yemek çukurundaki yağın

bitimine yakın önceden hazırlanmış sarmısaklı yoğurt dökülür.Afiyetle yenir.



NON POTENE








Un hamur haline getirilir.İyi bir kıvama gelince oklava ile yufka haline getirilir.

Kızgın sacın üzereinde pişirilir




BIJIKA TORAKİ







Malzemeler: Hamur, çökelek

Yapılışı: Hamura oklava ile şekil verilir.Açılan hamurun üzerine çökelek yeterince serpiştirilir,talebe görede biraz yağ sürülür..

Altında kızgın ateş bulunan sacın üzerine atılarak pişirilir



KELDOŞ / SİRE SAJE



Malzemeler:
Tandırın lavaş ekmeği, ayran, sarmısak, soğan ve kavurma


Yapılışı:


Hazır olan ayran ısıtılır.Ayrı bir tavada soğan ve kavurma kızartılır. Ekmek 2-3 cm

ebatlarında doğranır.Üzerine ayran ve kızartılmış kavurma dökülür. Genelde sabahları yenir



TİRİT



Ekmek yine keldoştaki gibi doğranır. Ayrı bir tavada soğan ve kavurma kızartılır.

Kavurma içine su katılarak kaynatılır. Istenirse suyun içine kayısı ve yumurta da katılır.

Bu karışım doğranmış ekmeğe dökülür ve hazır hale gelir.




GILORUK /SULU KÖFTE



Malzemeler:
Köftelik bulgur, kıyma, yumurta, soğan, salça ve baharat
Yapılışı:
Soğan, salça ve baharatlar hazırlanır ve kaynamış suya katılır. Köftelik bulgur, yumurta ve kıyma da karıştırılarak iyicene yoğurulur. Ve fındık büyüklüğünde yuvarlaklaştırılır. Bu hazırlanan köfteler soğan, salça ve baharatların konduğu tencereye konur ve kaynatılır. Ve afiyetle yenir.




GIRAR



Malzemeler:
Nohut, dövme, ayran ve nane
Yapılışı:
Nohut ve dövme pişirilir. Üstüne ayran dökülüp hafif kaynatılır. Üstüne nane katılarak çorba niyetine içilir.




UN HELVASI



Malzemeler:
Un, yağ, şeker ve su
Yapılışı:
Un yağda kızartılıncaya kadar pişirilir. Yeterli miktarda şeker suda eritilir.Bu bulamaç kızarmış olan una katılır. Ve hafif ateşte pişirilir.



VARTODA YETİŞEN BİTKİLER




Varto'da Yetişen Doğal Sebzeler

CAGİK:



Dağlarda yetişir.Hem yemeği hem de turşusu yapılır. Kışın tavaya biraz yağ dökülerek, cağ, yumurta ve unla karıştırılarak pişirilir.




GULIK:



Ilkbaharda dağlarda yetişir.Doğal olarak yendiği gibi çorbası ve xaşili de yapılır.




KENGER (KERENG)



TOPRAK ANANIN İKRAMIDIR;








Soyulmuş taze kenger



Doğa ile ilişki içinde olan ilk insandan bu yana, insan soyu kendini ve gereksinimlerini doğadan bulmuş. Önce toplayıcılıkla başlamış ilk insanlar, toplarken de deneme-yanılma yöntemiyle doğada biten her ürünle tanış olmuş. Kengerle de tanışıklık işte böyle olmuş. Ve Kenger yoksul aşı olmuş.


Varto İlçemiz, coğrafi konumundan dolayı kışların uzun sürdüğü bir yerleşim birimidir. Kış mevsimi boyunca yağan karın bir gelinlik gibi süslediği dağlar, yamaçlar,ovalar havaların ısınmasıyla yemyeşil bir örtüyü bürünür.Yüksekliğin yer yer 2500 metreyi bulmasından dolayı ilçemizin bitki florası çok çeşitlilik göstermektedir.


İşte İlkbahar , bizim buralarda başka mekanlarda bu yoğunlukta yetişmeyen çeşitli bitkilerin insanla ,canlıyla buluştuğu mevsimdir.Kenger bu bitkilerin en ünlülerindendir.Genellikle yumuşak toprak diyebileceğimiz zeminlerde , yamaçlarda , düzlüklerde ve de nadasa bırakılan tarlalarda yetişir.Dikenli bir bitki olan kenger , doğada yaban olarak kendiliğinden biter.Bilimsel adı “GUNDELİA TOURNEFORTİ” olan Kenger, bölge insanı tarafından “ Kenger(KERENG)” olarak bilini

r.
.


Kenger Turşusu
.


Kenger mevsimi geldiği zaman mahalledeki veya köydeki kadınlar bir gün öncesinden haberleşirler. Sabahın ilk ışıklarını dört gözle bekleyen kadınlar omuzlarında heybeleri , ellerinde küçük bıçaklarla, düğün yerine gider gibi keyifli bir şekilde gruplar halinde kenger toplamaya giderler.Yumuşak toprakta yetişen Kengerleri çıkarmak daha kolay olduğundan genellikle bu tür yerler tercih edilir.Kenger toplamanın zamanlaması çok iyi yapılmalıdır. Yeni baş verdiği an yakalanmalıdır.Kengerin kabul göreni bu yeni baş veren taze dönemidir.


Birincisi; dikenlerinden ayıklanarak çiğ olarak yenilir. İkincisi; Dikenlerinden ayıklanıp yıkanır ve küp küp doğranarak suda kaynatılır.Suyu sıkılarak süzülür.Yağ kızdırılıp , kengerler tuz, biber salça ve az sarımsak la karıştırılır.Daha sonra üzerine yumurta kırılarak pişirilir ve servis yapılır.Yanında bir de sıcacık Tandır ekmeği olursa tadına doyum olmaz.Üçüncüsü; Kengerler ayıklanıp yıkanır yaklaşık bir hafta tuzlu suda bekletildikten sonra sofralardaki yerini turşu olarak alır.Tuzlu sudan çıkarılan Kengerler hemen tüketilmezse beyaz olan rengi hemen siyahlaşır.






Yumurtalı Kenger

Varto’dan bir şekilde ayrılanlar Kenger zamanını bildiklerinden; ayıklanmış, dikenlerinden temizlenmiş Kengeri özel siparişle isterler.

Doğal olarak yendiği gibi turşusu ve yemeği de yapılır.
Yemeği:Kenger haşlanır.Suyu sıkılır. Yağda kızartılır.Birkaç yumurta eklenir. Ve hazır yemek haline gelir.




HELİZ:



Ilkbahar mevsiminde yaygın olarak yetişir. Yemeği yapılır.Suda haşlanır. Sudan çıkarılıp sıkılır.Yağda kızartılır, ısteğe göre yumurta da katılabilir. Ve servis yapılır.




SO :



Yemeği yapılır.Doğal olarak da yenir.Bazen gırara da katılır. Yemeği heliz gibi yapılır.
Doğal Haliyle Yenen Sebzeler:
Sıpıng(yemlik), sirim(doğal

Hiç yorum yok: